Hợp đồng tương lai là một trong những công cụ tài chính phổ biến trong lĩnh vực đầu tư và quản lý rủi ro. Được chuẩn hóa và giao dịch trên các sàn chính thức, loại hợp đồng này giúp nhà đầu tư chốt giá mua hoặc bán tài sản trước thời điểm thực hiện trong tương lai. Vậy điều gì làm cho hợp đồng tương lai trở nên hấp dẫn? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về cơ chế hoạt động, ưu nhược điểm và so sánh với hợp đồng kỳ hạn trong bài viết này.
Hợp đồng tương lai (Futures Contract) là gì?
Hợp đồng tương lai (tiếng Anh: Futures Contract) là một dạng thỏa thuận giữa hai bên về việc mua và bán một tài sản nào đó. Điểm thú vị là giá cả được chốt ngay từ bây giờ, nhưng giao dịch sẽ diễn ra vào một ngày nhất định trong tương lai.
Điều làm hợp đồng tương lai trở nên đặc biệt chính là tính chuẩn hóa của nó. Mọi hợp đồng đều được giao dịch trên các sàn chính thức, đảm bảo minh bạch và tuân thủ quy định nghiêm ngặt. Các tài sản được giao dịch có thể là hàng hóa như cà phê, lúa mì, hoặc các chỉ số tài chính.
Hãy thử tưởng tượng: Vào tháng 1, bạn ký một hợp đồng mua 10 tấn cà phê với giá 40 triệu đồng/tấn, giao hàng vào tháng 6. Đến thời điểm đó, giá cà phê trên thị trường tăng lên 50 triệu đồng/tấn. Nhưng nhờ hợp đồng, bạn vẫn mua với giá đã thỏa thuận là 40 triệu đồng/tấn. Điều này giúp bạn tránh được rủi ro giá tăng và tiết kiệm đáng kể.

Cơ chế giao dịch hợp đồng tương lai diễn ra thế nào?
Hợp đồng tương lai (Futures Contract) là thỏa thuận mua hoặc bán một tài sản cơ sở tại mức giá xác định, với việc giao dịch diễn ra vào một thời điểm cụ thể trong tương lai. Cơ chế giao dịch của hợp đồng tương lai tương tự như chứng khoán thông thường, nhưng có một số điểm đặc biệt:
- Không cần sở hữu tài sản cơ sở: Nhà đầu tư có thể mua hoặc bán hợp đồng tương lai mà không cần nắm giữ tài sản cơ sở tương ứng. Điều này cho phép họ dựa trên dự đoán về biến động giá để thực hiện giao dịch.
- Bán khống dễ dàng: Nếu dự đoán thị trường sẽ giảm, nhà đầu tư có thể bán khống hợp đồng tương lai để bảo vệ danh mục đầu tư, sau đó mua lại để chốt lời hoặc cắt lỗ.
- Thanh toán lãi/lỗ hàng ngày: Lãi hoặc lỗ từ hợp đồng được tính toán và phản ánh vào tài khoản ký quỹ của nhà đầu tư hàng ngày, dựa trên giá thị trường hiện tại. Điều này giúp quản lý rủi ro và đảm bảo tính minh bạch trong giao dịch.
Ví dụ, một nhà đầu tư tin rằng giá cổ phiếu sẽ tăng trong tương lai. Họ có thể mua hợp đồng tương lai với giá hiện tại. Nếu giá cổ phiếu tăng như dự đoán, họ sẽ thu được lợi nhuận từ chênh lệch giá. Ngược lại, nếu giá giảm, họ sẽ chịu lỗ tương ứng.
Tóm lại, cơ chế giao dịch hợp đồng tương lai linh hoạt, cho phép nhà đầu tư tận dụng cơ hội từ biến động giá mà không cần sở hữu trực tiếp tài sản cơ sở.

Ưu và nhược điểm của hợp đồng tương lai
Hợp đồng tương lai (Futures Contract) là công cụ tài chính phổ biến, mang đến cả lợi ích và rủi ro cho nhà đầu tư.
Ưu điểm:
- Phòng ngừa rủi ro: Hợp đồng tương lai cho phép nhà đầu tư cố định giá mua hoặc bán tài sản trong tương lai, giúp bảo vệ khỏi biến động giá bất lợi.
- Tính thanh khoản cao: Được niêm yết và chuẩn hóa trên các sàn giao dịch, hợp đồng tương lai dễ dàng mua bán, giúp nhà đầu tư nhanh chóng mở hoặc đóng vị thế khi cần thiết.
- Đòn bẩy tài chính: Chỉ cần một khoản ký quỹ nhỏ, nhà đầu tư có thể kiểm soát giá trị hợp đồng lớn, tăng khả năng sinh lời nếu dự đoán đúng xu hướng thị trường.
Nhược điểm:
- Giới hạn lợi nhuận khi phòng ngừa rủi ro: Sử dụng hợp đồng tương lai để bảo vệ vị thế có thể làm giảm khả năng tận dụng biến động giá có lợi, do lãi/lỗ từ các vị thế đối lập bù trừ lẫn nhau.
- Rủi ro từ đòn bẩy: Đòn bẩy có thể khuếch đại cả lợi nhuận và thua lỗ. Nếu dự đoán sai, nhà đầu tư có thể chịu lỗ lớn hơn so với đầu tư trên thị trường cơ sở.
- Yêu cầu ký quỹ bổ sung: Với cơ chế thanh toán hàng ngày, nếu tài khoản ký quỹ giảm dưới mức duy trì, nhà đầu tư phải nộp thêm tiền. Nếu không, vị thế có thể bị đóng, gây thua lỗ.
Tóm lại, hợp đồng tương lai là công cụ hiệu quả để quản lý rủi ro và đầu cơ. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần hiểu rõ cả ưu và nhược điểm để đưa ra quyết định phù hợp.

So sánh công cụ phái sinh: hợp đồng kỳ hạn và hợp đồng tương lai
Hợp đồng kỳ hạn và hợp đồng tương lai đều là công cụ phái sinh, cho phép các bên mua hoặc bán tài sản ở một thời điểm xác định trong tương lai với mức giá đã thỏa thuận. Tuy nhiên, giữa chúng có những điểm khác biệt quan trọng:
Tính chuẩn hóa và thị trường giao dịch
- Hợp đồng kỳ hạn: Là thỏa thuận tùy chỉnh giữa hai bên, không được chuẩn hóa và thường giao dịch trên thị trường phi tập trung (OTC). Các điều khoản như khối lượng, chất lượng và thời gian giao hàng được các bên tự do thỏa thuận.
- Hợp đồng tương lai: Được chuẩn hóa về các điều khoản và giao dịch trên các sàn giao dịch chính thức. Sự chuẩn hóa này giúp tăng tính thanh khoản và minh bạch cho thị trường.
Thanh toán và ký quỹ
- Hợp đồng kỳ hạn: Không yêu cầu ký quỹ và việc thanh toán thường diễn ra vào thời điểm giao hàng. Do không có cơ chế bù trừ hàng ngày, rủi ro đối tác có thể cao hơn.
- Hợp đồng tương lai: Yêu cầu các bên tham gia thực hiện ký quỹ để đảm bảo nghĩa vụ thanh toán. Lãi hoặc lỗ được tính toán và bù trừ hàng ngày dựa trên biến động giá thị trường, giúp quản lý rủi ro hiệu quả hơn.
Tính thanh khoản và rủi ro
- Hợp đồng kỳ hạn: Do giao dịch trên thị trường phi tập trung và không chuẩn hóa, tính thanh khoản thấp hơn, dẫn đến rủi ro cao hơn.
- Hợp đồng tương lai: Nhờ được chuẩn hóa và giao dịch trên sàn, hợp đồng tương lai có tính thanh khoản cao hơn, giúp nhà đầu tư dễ dàng mở hoặc đóng vị thế khi cần thiết.
Tóm lại, hợp đồng tương lai với tính chuẩn hóa và thanh khoản cao thường được ưa chuộng hơn trong giao dịch và đầu tư. Tuy nhiên, lựa chọn giữa hai loại hợp đồng này nên dựa trên mục tiêu và chiến lược cụ thể của nhà đầu tư.
Bảng tóm tắt so sánh giữa hợp đồng kỳ hạn và hợp đồng tương lai
Tiêu chí | Hợp đồng kỳ hạn | Hợp đồng tương lai |
Tính chuẩn hóa | Không chuẩn hóa | Chuẩn hóa |
Thị trường giao dịch | Phi tập trung (OTC) | Sàn giao dịch chính thức |
Ký quỹ | Không yêu cầu | Yêu cầu |
Thanh toán lãi/lỗ | Khi đáo hạn | Hàng ngày |
Rủi ro đối tác | Cao | Thấp |
Tính thanh khoản | Thấp | Cao |
Ứng dụng chính | Phòng ngừa rủi ro | Phòng ngừa rủi ro và đầu cơ |

Kết luận
Hợp đồng tương lai là một công cụ hiệu quả để quản lý rủi ro và tận dụng cơ hội đầu tư trên thị trường tài chính. Với tính chuẩn hóa và thanh khoản cao, nó phù hợp cho cả nhà đầu tư chuyên nghiệp lẫn cá nhân muốn tìm kiếm lợi nhuận từ biến động giá. Tuy nhiên, việc sử dụng hợp đồng tương lai cũng đi kèm với những rủi ro nhất định. Để đạt hiệu quả tối ưu, nhà đầu tư cần hiểu rõ bản chất và các chiến lược liên quan đến công cụ này.
Về Trình duyệt Herond
Herond là trình duyệt chặn quảng cáo và trình theo dõi cookies, với tốc độ duyệt Web nhanh chóng và mức tiêu thụ băng thông thấp. Trình duyệt Herond có hai sản phẩm cốt lõi:
– Herond Shield: phần mềm chặn quảng cáo và bảo vệ quyền riêng tư;
– Herond Wallet: ví điện tử social đa chuỗi, không lưu ký.
Herond hướng tới mục tiêu mang Web 3.0 tới gần hơn với người dùng phổ thông toàn cầu. Herond hiện đã có phiên bản ứng dụng điện thoại trên cả CH Play và App Store. Hãy theo dõi các bài đăng tiếp theo để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích về sử dụng web an toàn và hiệu quả.